ÖSD Zertifikat C1 sınavı ve online deneme sınavı

1. 1. deren — Boşluktan sonra 'Wasserrad sich seit über zweihundert Jahren dreht' geliyor ve çekimli fiil sonda: bu bir ilgi cümlesi. 'Wasserrad' artikelsiz duruyor; demek ki boşluktaki kelime hem cümleyi bağlıyor hem de 'kimin çarkı?' sorusunu cevaplıyor: Genitiv ilgi zamiri. Bu zamirin biçimini sonraki isim değil, geri gönderdiği isim belirler: 'unserer Mühle' (die Mühle, dişil) → deren Wasserrad. 'Wasserrad' nötr diye 'dessen' yazmak bu görevin klasik tuzağıdır. 'die' ya da 'welche' da olmaz, çünkü o zaman 'Wasserrad' artikelsiz kalır. Boşluktan sonra artikelsiz bir isim ve sonda fiil görürseniz Genitiv ilgi zamirini (dessen/deren) düşünün.
2. 2. sondern — Cümlenin başındaki 'nicht nur' kendi eşini bekliyor: 'nicht nur …, sondern auch …'. Boşluktan hemen sonra gelen 'auch' bunu doğruluyor. İki kısım aynı özneyi ('Sie') paylaştığı için özne tekrarlanmıyor ve fiil doğrudan 'sondern'dan sonra geliyor: '… sondern schöpfen auch selbst ein Blatt'. 'aber' bu kalıpta yanlıştır (İngilizcedeki 'not only … but also' bu hatayı kolaylaştırır); 'und' da 'nicht nur' ile eş oluşturmaz. Çift bağlaçlarda (sowohl … als auch, weder … noch, zwar … aber) ipucu çoğu zaman boşluktan uzakta, kalıbın ilk parçasındadır; boşluğu doldurmadan önce cümlenin başına dönün.
3. 3. Vorschein — 'zum … kommen' yapısında boşluğa bir isim gelir; 'zum' (zu dem) ismin eril ya da nötr olduğunu da söyler. Anlam: kurumuş kâğıt ışığa tutulunca filigran görünür hâle geliyor ve iki noktadan sonra ne göründüğü yazıyor ('ein springender Hirsch'). Bunu anlatan kalıp 'zum Vorschein kommen'dir: gizli olan bir şeyin ortaya çıkması. 'zur Geltung kommen' (bir şeyin güzelliğinin iyi görünmesi) anlamca yakın ama 'zur' ister, yani dişil bir isimle kurulur; 'zum Ausdruck kommen' ise duygu ve düşünceler için kullanılır. C1'de bu tür isim-fiil kalıplarını (Nomen-Verb-Verbindungen) edatı ve artikeliyle birlikte öğrenin: boşluktaki tek kelime ancak kalıbın tamamını bilince bulunur.
4. 4. tragen — Boşluk ikinci konumda ve özne 'wir' hemen ardından geliyor: eksik olan çekimli fiil. Fiili cümlenin sonundaki isim belirliyor: 'einer Sache Rechnung tragen' (bir şeyi dikkate almak, ona göre davranmak); Dativ'deki 'den Bedürfnissen' de bu kalıbın istediği tümleç. 'Rechnung' kelimesi 'in Rechnung stellen' (fatura etmek) kalıbında da geçer, ama o kalıp 'in' edatı ve Akkusativ ister ve anlam da tutmaz: asansör kimsenin ihtiyacını faturalandırmıyor. İşlevsel fiil kalıplarında (Funktionsverbgefüge) fiil tek başına neredeyse anlamsızdır; cümleyi sonuna kadar okuyun ve isimden geriye doğru çalışın.
5. 5. Kosten — 'auf seine/ihre Kosten kommen' bir deyimdir: beklediğini bulmak, memnun kalmak. Tanıtım metinleri bu deyimi sever, çünkü 'herkese göre bir şey var' mesajını tek cümlede verir. Önceki cümle bunu hazırlıyor (dükkânda el yapımı kartlar, bahçede ev yapımı tatlılar), 'Groß und Klein' (küçük büyük herkes) ve 'gleichermaßen' de herkesin memnun kalacağını vurguluyor; 'ihre' çoğul özneye uyuyor. 'Kosten'ı kelimesi kelimesine 'masraf' diye okuyup bu cevabı elemek tuzaktır: deyim bütün olarak anlam taşır. Reklam ve tanıtım metinlerine özgü kalıpları (auf seine Kosten kommen, keine Wünsche offenlassen, für jeden etwas dabei) ayrıca not edin.

Gerçek sınavda okuma bölümü dört görev ve 30 maddeden oluşur, süresi 90 dakikadır; görevleri istediğiniz sırayla çözebilirsiniz. Teil 4'te (ÖSD'nin belgelerinde Aufgabe 4) bir tanıtım metninde 15 boşluk vardır ve her boşluğa tek bir kelime yazarsınız; seçenek verilmez. Doğru sayınız tabloyla puana çevrilir: 15 doğru 5 puan, 12–14 doğru 4, 9–11 doğru 3, 6–8 doğru 2, 3–5 doğru 1, 0–2 doğru 0 puan. Teil 1, 2 ve 3'teki beşer madde ise doğrudan birer puandır; okuma toplam 20 puan üzerinden değerlendirilir. Anahtarda yazmasa da anlamca ve dilbilgisi olarak uyan her kelime kabul edilir; kelimeyi değiştirmeyen yazım hataları (çift harf, k/ck, s/ß, büyük/küçük harf gibi) hoş görülür, ama a/ä, o/ö, u/ü karışıklığı yanlış sayılır. Okumadan en az 10 puan almayan aday yazılı modülün tamamından kalır. Boşluklara yalnızca artikel ve edat değil, fiil, isim ve sabit kalıp parçaları da gelir; önce kelime türünü ve cümledeki görevini belirleyin. Bu örnekte beş boşluk var; Level Exams'in tam denemelerinde 15 boşluk ve 90 dakikalık gerçek süre vardır.

1. 1. b) sie sich für die Bahnen wirtschaftlich nicht lohnten. — Frau Hollerer önce yaygın bir görüşü aktarıp reddediyor: 'Viele glauben bis heute, die Züge seien damals leer gewesen. Das stimmt so nicht'; yaz aylarında trenler hatta doluymuş. Bu yüzden (a) yanlış. Asıl nedeni adım adım anlatıyor (bir yataklı vagon az yolcu taşıyor, gündüz boş duruyor, uçuşlar ucuzluyor) ve sonunda açıkça söylüyor: 'Für die Bahnen hat sich das Geschäft schlicht nicht mehr gerechnet.' 'sich rechnen' ile seçenekteki 'sich lohnen' aynı anlamda. (c)'deki 'nicht mehr zeitgemäß' kayıtta geçiyor, ama Herr Kastner'in bugün kullanılan eski vagonlar için söylediği bir şey; trenlerin neden kaldırıldığıyla ilgisi yok. 'Viele glauben …, das stimmt so nicht' gibi bir girişten sonra gelen görüş konuşmacının görüşü değildir; asıl cevap reddin ardından gelir.
2. 2. c) weil sie Flugreisen bewusst vermeiden. — Herr Kastner yolcuları iki zamanda anlatıyor. 'Früher' kısmında uçma korkusu olan yaşlılar ve sabah dinlenmiş olarak bir randevuya yetişmek isteyen iş insanları var: (a) ve (b) bu eski yolcu gruplarından alınmış. 'Heute' kısmında ise 'viele junge Leute und Familien …, die ganz bewusst nicht mehr fliegen' diyor; sorudaki 'heute' cevabı bu gruba bağlıyor. Seçenekteki 'Flugreisen bewusst vermeiden', kayıttaki 'ganz bewusst nicht mehr fliegen'in başka kelimelerle söylenişi. Konuşmacı 'früher … heute' karşılaştırması yaptığında her bilginin hangi zamana ait olduğunu not edin; çeldiriciler çoğu zaman öbür zamandan gelir.
3. 3. a) derzeit zu wenige Schlafwagen zur Verfügung stehen. — Frau Hollerer burada da önce başkalarının açıklamasını aktarıyor: 'Oft heißt es, schuld seien die vielen Grenzen …' ve hemen değerlendiriyor: 'Das ist mühsam, aber lösbar.' Sınırlar bir zorluk, ama asıl neden değil; (b) bu yüzden yanlış. Asıl neden bir sonraki cümlede: 'Der eigentliche Engpass sind die Wagen.' Yeni yataklı vagonları az sayıda üretici yapıyor ve sipariş veren yıllarca bekliyor. (c)'deki talep konusu yalnızca moderatörün sorusunda geçiyor ('wenn die Nachfrage so groß ist'); talebin azaldığını kimse söylemiyor. 'eigentlich' (asıl), 'vor allem', 'entscheidend' gibi kelimeler konuşmacının ağırlığı nereye koyduğunu gösterir; çoktan seçmeli sorularda bu sinyallere göre seçin.
4. 4. c) sie wegen einer Verspätung ihren Anschluss verpassen. — Herr Kastner üç sorun sayıyor: yazın bozulan klima, duş olmaması ve aktarma trenini kaçırmak. Klima ve duşlar için 'Darüber wundern sich manche' diyor (bazıları buna şaşırıyor), sonra ayrımı açıkça yapıyor: 'aber richtig verärgert sind die Leute wegen etwas anderem.' Bu 'başka şey', rötar yüzünden sabah aktarma trenine yetişememek. (a) ve (b) kayıtta geçen gerçek sorunlar, ama sorunun sorduğu en çok kızdıran şey değil. Bir konuşmacı birkaç şey sayıp 'aber … etwas anderes' dediğinde cevap neredeyse her zaman o başka şeydir; ilk duyduğunuz sorunu hemen işaretlemeyin.
5. 5. b) alle Teilstrecken mit nur einem Ticket buchbar zu machen. — Moderatör soruyu iki öneriyle soruyor (denize daha çok sefer, daha ucuz bilet); (a) ve (c) bu önerilerden geliyor. Frau Hollerer ikisini de kibarca kenara koyuyor: daha çok hat 'natürlich schön', fiyat ise anketlerde 'gar nicht an erster Stelle'. Sonra bir örnek veriyor: Viyana'dan Brüksel'e gitmek isteyen çoğu zaman iki demiryolu şirketinden ayrı bilet almak zorunda, aktarma kaçarsa devam yolculuğunu kimin karşılayacağı belirsiz. Sonuç cümlesi: 'Eine einzige Buchung für die ganze Strecke wäre deshalb der wichtigste Schritt.' Sorudaki öneriler cevabın değil, çeldiricilerin kaynağı olabilir; konuşmacının sonunda vardığı yargıyı ('deshalb', 'der wichtigste Schritt') bekleyin.

Gerçek sınavda dinleme bölümü iki görevden ve 20 maddeden oluşur, yaklaşık 40 dakika sürer; her doğru cevap 1 puandır. Teil 1'de bir moderatörün konuklarıyla konuştuğu uzun bir radyo programını dinler ve on ifadenin her birinde a, b ya da c'yi işaretlersiniz. Başlamadan önce ifadeleri okumak için 2 dakikanız vardır ve kayıt iki kez çalar; bir maddeye birden fazla işaret koyarsanız o madde 0 puan alır. Teil 2'de tek bir konuşmacının konferansını dinlerken on not boşluğunu tamamlarsınız (90 saniye okuma süresi, kayıt yine iki kez çalar). Dinleme 20 puan üzerinden değerlendirilir ve en az 10 puan almayan aday yazılı modülün tamamından kalır. Bu örnekteki tuzaklar C1'in tipik tuzaklarıdır: konuşmacı bir görüşü aktarıp reddeder, birkaç şey sayıp asıl olanı 'aber' ile ayırır ya da moderatörün önerisini kenara koyar. İlk dinleyişte konuşmacının vardığı yargıyı işaretleyin, ikincisinde gerekçeyi kontrol edin. Level Exams'in tam denemelerinde ses gerçek sınavdaki gibi durdurulamaz ve belirlenen sayıda çalar; bu sayfadaki oynatıcıyı ise serbestçe tekrar dinleyebilirsiniz.

Gerçek sınavda yazma bölümü iki görevden oluşur ve toplam 90 dakika sürer; her görev 15 puandır. Aufgabe 1 bir kurumdan gelen yazıya, size verilen notlara dayanan resmî bir yanıttır ve kelime sınırı yoktur. Burada gösterilen Aufgabe 2'de üç tema arasından birini seçersiniz (örneğin bir sunumun yazılı özeti, bir seminer için görüş yazısı ya da bir metin üzerine yorum); her temada dört nokta vardır ve en az 250 kelime yazmanız gerekir. ÖSD'nin resmî değerlendirme formunda bu görev için: iletişimsel uygunluk 2, metin düzeni 3, kelime ve ifade 5, biçimsel doğruluk 5 puan. Noktalar kendi ifadelerinizle ve yeterli kapsamda işlenmezse görev ölçütünden 3 puana kadar düşülür. Uzunluk ayrıca kesinti getirir: 249–230 kelime −1, 229–210 kelime −2, 209–190 kelime −3, 189–170 kelime −4 puan; 170 kelimenin altındaki metin görevi tümden kaybettirir. Dört ölçütten birinde 0 alan görev de 0 sayılır. Her görevden en az 7, yazmanın tamamından en az 15 puan almanız gerekir; aksi hâlde yazılı modül geçilmez. Örnek metin 267 kelime ve dört noktayı sırayla işliyor. Yönerge bilgi aktarımını görüşten ayırmanızı istiyor: seminerdeki görüşler Konjunktiv I ile aktarılıyor ('bringe', 'entlaste', 'dürfe'; 'einsetzen'in Konjunktiv I'i düz çekimle aynı olduğu için 'einsetzten'), kendi görüş ise 'bestärkt mich darin', 'Zwar … jedoch', 'Hinzu kommt' ile açıkça ayrılıyor. Görev kâğıdındaki ifadeler de aynen alınmıyor ('Eingriff in die persönliche Freiheit' → 'der Staat dürfe nicht über ein ganzes Lebensjahr … verfügen'). Level Exams'te kelime sayınız kodla sayılır ve metniniz bu ölçütlere göre yapay zekâ ile puanlanır.

• Sich vorstellen und das Anliegen nennen „Grüß Gott, hier spricht Aylin Demir aus der Lindengasse vierzehn, Stiege zwei, Tür sieben. Ich rufe wegen der Installateurrechnung an, zu der ich heute Ihr Schreiben bekommen habe.“ — İlk iki cümlede kim olduğunuzu ve neden aradığınızı söyleyin: ad, adres ya da sözleşme bilgisi, konu. Karşı taraf sizi dosyanızdan bulabilmeli. 'Stiege' (merdiven/blok) ve 'Tür' (daire numarası) Avusturya'daki adres düzenidir, 'Grüß Gott' da orada yaygın bir selamdır; 'Guten Tag' her yerde uygundur. ÖSD Avusturya kaynaklı olduğu için bu tür kelimeler sınav metinlerinde de karşınıza çıkabilir.
• Sich entschuldigen „Zuallererst möchte ich mich entschuldigen, dass ich Sie nicht vorher verständigt habe. Mir ist bewusst, dass ich laut Mietvertrag zuerst Ihre Notrufnummer hätte wählen müssen.“ — Hatayı açıkça üstlenmek pazarlıktaki konumunuzu zayıflatmaz, tersine karşı tarafın itirazını önceden karşılar. Yan cümledeki çifte mastar ('dass ich … hätte wählen müssen') C1'in beklediği bir yapıdır: çekimli fiil 'hätte' burada sona değil, iki mastarın önüne gelir. 'verständigen' Avusturya'da 'benachrichtigen' (haber vermek) anlamında sık kullanılır.
• Die Situation erklären „Es war Samstagabend, in der Wohnung hatte es nur noch vierzehn Grad, und mein Sohn war krank. In dieser Lage habe ich leider nur daran gedacht, dass es möglichst schnell wieder warm wird, und nicht an den Vertrag.“ — Açıklama bir mazeret listesi değil, kararınızı anlaşılır kılan somut ayrıntılardır: zaman, sıcaklık, hasta bir çocuk. 'In dieser Lage' durumdan davranışa köprü kurar; 'nicht X, sondern Y' yerine burada 'nur an Y gedacht … und nicht an X' ile öncelik açıklanıyor. 'Es hat vierzehn Grad' güney Almanya ve Avusturya'da sıcaklık için olağan bir kuruluştur.
• Eine Lösung vorschlagen „Wäre es denkbar, dass Sie zumindest den Betrag übernehmen, den Ihr Vertragsinstallateur verrechnet hätte? Den Zuschlag für den Wochenendeinsatz würde ich selbstverständlich selbst tragen.“ — Görev pazarlık istiyor: 'her şeyi siz ödeyin' değil, karşı tarafın da kabul edebileceği somut bir öneri getirin. Konjunktiv II ('Wäre es denkbar', 'würde ich … tragen') öneriyi kibar ve esnek yapar. Kendi payınızı önceden teklif etmek ('den Zuschlag … selbst tragen') iyi niyet gösterir. 'verrechnen' Avusturya'da 'in Rechnung stellen' (fatura etmek) anlamındadır.
• Auf einen Einwand reagieren („Wenn wir bei Ihnen eine Ausnahme machen, kommen alle anderen auch.“) „Ich verstehe, dass Sie keinen Präzedenzfall schaffen möchten. Allerdings war es ein echter Notfall, und der Defekt lag eindeutig an der alten Therme, nicht an einem Fehler von mir.“ — Karşı taraf itiraz edecek; iletişim hedefinin bir parçası bu itiraza duruma uygun tepki vermektir. Önce kaygıyı tanıyın ('Ich verstehe, dass …'), sonra durumunuzu istisna yapan noktayı söyleyin ('Allerdings …'). 'Präzedenzfall' (emsal) bu tür resmî konuşmalarda işe yarayan bir kelime; 'Therme' Avusturya'da kombi/şofben demektir.
• Die Einigung festhalten „Gut, dann halten wir fest: Sie übernehmen vierhundert Euro, den Rest zahle ich. Könnten Sie mir das bitte noch kurz schriftlich bestätigen?“ — Pazarlığı açık bırakmayın: varılan sonucu tek cümlede özetleyin ve yazılı onay isteyin. 'Dann halten wir fest' konuşmayı toparlar ve görevin tamamlandığını gösterir. Teşekkür ve vedayla bitirmek de telefon görüşmesinin biçim gereklerindendir: 'Vielen Dank für Ihr Entgegenkommen. Auf Wiederhören!'

Gerçek sınavda sözlü sınav bireyseldir: karşınızda başka bir aday değil, sınav görevlisi oturur. Önce 20 dakikalık bir hazırlık süresi vardır ve aldığınız notları sınavda kullanabilirsiniz. Sınav 15–20 dakika sürer ve üç görevden oluşur: bu telefon görüşmesi (Aufgabe 1, yaklaşık 5 dakika), bir yayın için iki fotoğraftan hangisinin daha uygun olduğunu tartışmak (Aufgabe 2, yaklaşık 5 dakika) ve belgelere dayanan kısa bir sunum (Aufgabe 3, yaklaşık 10 dakika). ÖSD'nin resmî değerlendirme formuna göre her görevin iletişim hedefi (Kommunikationsziel) en çok 3 puandır; ifade (Ausdruck), anlaşılırlık ve telaffuz, biçimsel doğruluk ise üç görevin tamamı için birer kez, en çok 7'şer puanla değerlendirilir. Sözlü modül 30 puandır ve en az 18 puanla ayrı geçilir; ölçütlerden birinde 0 alan aday sözlü sınavın tamamından kalır. Aufgabe 1'de karşı taraf itiraz eder: özür ve açıklamadan sonra somut bir öneriyle pazarlığa geçin, sonunda varılan anlaşmayı özetleyin. Level Exams'te telefondaki kişiyi önceden seslendirilmiş replikleriyle yapay zekâ canlandırır, kaydı silip baştan almak yoktur ve konuşmanız bu resmî ölçütlerle puanlanır; telaffuz puanı yapay zekâ tahminidir.